ประวัติวัดดงหนองเป็ด และพระเจ้ามหาเศรษฐี

ในปฐมโพธิกาล มีพระมหากษัตริย์พระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่า พระเจ้าชมพูบดี พระมเหสีพระนามว่า พระนางกาญจนเทวี ครองเมืองปัญจาลนคร พระองค์เป็นกษัตริย์ที่มีบุญญาธิการมาก ด้วยพระองค์ทรงอาวุธวิเศษเป็นอำนาจเหนือกษัตริย์ทั้งหลาย ถึง ๓ อย่าง คือ ศรวิเศษ เรียกว่า วิษสร ฉลองพระบาทแก้ว และจักรแก้ว มีกษัตริย์ในนครต่างๆ ยอมถวายดอกไม้เงินดอกไม้ทองเป็นเมืองขึ้นมาก ยังไม่มีกษัตริย์นครใดใกล้เคียงจะหาญเข้ามาต่อต้านได้ พระองค์ปรารถนาความยิ่งใหญ่ ไม่ทรงรู้จักพอเช่นเดียวกับคนสามัญทั่วไป เมื่อเห็นกษัตริย์นครใดมีสมบัติมาก มีฤทธิน้อย ก็ทรงใช้วิษสรไปร้อยพระกรรณเอามาหมอบกราบแทบพระบาทให้เป็นเมืองขึ้น

วันหนึ่งเป็นวันพระจันทร์เพ็ญ พญาชมพูบดีทรงทอดพระเนตรเห็นดวงจันทร์งามสว่างอยู่ท่ามกลางหมู่ดาวในท้องฟ้า ก็ทรงเทียบพระองค์ว่า พระองค์ก็ควรจะมีเดชานุภาพล่วงกษัตริย์ทั้งหมดในชมพูทวีป เหมือนพระจันทร์มีรัศมีล่วงดาวทั้งหลายฉะนั้น ทรงเบิกบานพระทัยด้วยความหวังแน่ในพระทัยเป็นอันมาก จึงทรงฉลองพระบาทแก้วเหาะไปในอากาศทอดพระเนตรดูหัวเมืองทั้งหลายในชมพูทวีป ครั้นเสด็จมาถึงพระนครราชคฤห์ ทรงเห็นยอดปราสาทสูงสล้างงามยิ่งนัก ก็ทรงจินตนาการว่าปราสาทของใครหนอ งามยิ่งกว่าปราสาทของเรา ก็ทรงพิโรษด้วยความริษยา จึงได้เสด็จลงมายกพระบาทขึ้นกระทืบเพื่อจะให้ทำลายลง แต่ด้วยอานุภาพของพระพุทธเจ้าคุ้มครองรักษา ในฐานะที่พระเจ้าพิมพิสารเป็นพระอริยสาวก เป็นผู้เข้าถึงพระรัตนตรัยอย่างใกล้ชิด ยอดปราสาทของพระองค์ก็ไม่รู้สึกสะเทือนแต่ประการใด

พญาชมพูบดีทรงพิโรธมากยิ่งขึ้น จึงทรงใช้วิษสรเหวี่ยงไปหมายจะทำลายยอดปราสาท แต่วิษสรนั้นก็มิได้ทำอันตรายแก่ปราสาทแต่ประการใด กลับลอยวนรอบยอดปราสาทแล้วกลับมาสู่พระหัตถ์ดังเดิม พญาชมพูบดีทรงแปลกพระทัยยิ่งนัก จึงเสด็จกลับพระนครด้วยความโกรธแค้น และตรัสสั่งให้จัดเตรียมกองทัพเพื่อยกมาตีพระนครราชคฤห์

ฝ่ายพระเจ้าพิมพิสาร กษัตริย์แห่งพระนครราชคฤห์ ทรงทราบข่าวว่าพญาชมพูบดีจะยกทัพมาตี ก็ทรงหวั่นวิตกยิ่งนัก จึงเสด็จไปเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ พระเวฬุวันมหาวิหาร กราบทูลเรื่องราวทั้งหมด พระพุทธองค์ทรงตรัสปลอบว่า มหาบพิตรอย่าได้ทรงวิตกเลย ตถาคตจะช่วยแก้ไขเรื่องนี้เอง

พระพุทธองค์ทรงมีพุทธบัญชาให้พระวิษณุกรรมเทพบุตร เนรมิตนครราชคฤห์ให้งดงามวิจิตรตระการตายิ่งขึ้นไปอีก ทั้งปราสาทราชวัง ถนนหนทาง สวนอุทยาน ให้เป็นเมืองทิพย์ สง่างามเกินกว่าเมืองใดในชมพูทวีป แล้วทรงมีพุทธบัญชาให้พระอินทร์แปลงเป็นราชทูตไปเชิญพญาชมพูบดีมาเจรจา

พระอินทร์ทรงแปลงเป็นราชทูตรูปงาม ทรงเครื่องอันวิจิตร เสด็จไปยังพระนครปัญจาลนครของพญาชมพูบดี เมื่อพญาชมพูบดีทอดพระเนตรเห็นราชทูตมีรูปโฉมงดงามผิดมนุษย์ ก็ทรงแปลกพระทัย ตรัสถามว่าท่านมาจากเมืองใด ราชทูตกราบทูลว่า ข้าพระองค์มาจากพระนครราชคฤห์ พระราชาแห่งพระนครนั้นทรงใช้ให้มาเชิญมหาราชาเสด็จไปเยือน เพื่อจะได้ทอดพระเนตรความงามอันวิจิตรของพระนคร

พญาชมพูบดีทรงสงสัยว่าเหตุใดราชทูตจากนครราชคฤห์จึงมีรูปร่างงามยิ่งนัก จึงตรัสถามว่า ชาวเมืองราชคฤห์มีรูปร่างงดงามเช่นท่านทุกคนหรือ ราชทูตกราบทูลว่า ข้าพระองค์นั้นเป็นผู้ที่มีรูปร่างอัปลักษณ์ที่สุดในพระนคร ชาวเมืองจึงส่งข้าพระองค์มาเป็นทูต เพราะอายที่จะส่งคนรูปงามมา พญาชมพูบดีทรงแปลกพระทัยยิ่งนัก ทรงดำริว่า ถ้าผู้ที่อัปลักษณ์ที่สุดยังงามถึงเพียงนี้ ชาวเมืองนั้นจะงามสักเพียงใด จึงทรงตกลงพระทัยจะเสด็จไปเยือนพระนครราชคฤห์ด้วยพระองค์เอง

เมื่อพญาชมพูบดีเสด็จถึงพระนครราชคฤห์ ทรงทอดพระเนตรเห็นความงามอันวิจิตรที่พระวิษณุกรรมเนรมิตไว้ ก็ทรงตื่นตาตื่นใจยิ่งนัก ทรงเห็นชาวเมืองแต่งกายงดงาม บ้านเรือนวิจิตรตระการ ทรงดำริว่าเมืองนี้เป็นเมืองทิพย์โดยแท้ ราชทูตจึงทูลเชิญพญาชมพูบดีเสด็จเข้าเฝ้าพระราชาแห่งพระนคร

เมื่อเสด็จเข้ามาถึงท้องพระโรง ทรงทอดพระเนตรเห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับนั่งเหนือรัตนบัลลังก์ พระฉัพพรรณรังสีแผ่ออกจากพระวรกาย สว่างไสวจับจิตจับใจยิ่งนัก พญาชมพูบดีซึ่งไม่เคยเห็นพระพุทธเจ้ามาก่อน ก็ทรงสำคัญว่าเป็นพระราชาแห่งพระนครราชคฤห์ จึงก้มกราบด้วยความเลื่อมใส

พระพุทธองค์ทรงแสดงพระธรรมเทศนาโปรดพญาชมพูบดี ทรงแสดงเรื่องโทษของความโลภ ความโกรธ ความหลง ทรงชี้ให้เห็นว่าอำนาจและสมบัติทั้งปวงล้วนไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา พญาชมพูบดีฟังพระธรรมเทศนาแล้วทรงเกิดปีติโสมนัสยิ่งนัก พระทัยที่เคยแข็งกระด้างด้วยมานะทิฏฐิก็อ่อนลง ทรงเห็นแจ้งในพระธรรม

พญาชมพูบดีทรงเลื่อมใสในพระพุทธองค์เป็นอย่างยิ่ง จึงทรงถอดเครื่องทรงกษัตริย์ คือ มงกุฎ กุณฑล ทองกร พาหุรัด ทับทรวง สังวาล เป็นต้น ทั้งหมดออกถวายพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อเป็นพุทธบูชา พระพุทธองค์ทรงรับเครื่องทรงกษัตริย์เหล่านั้น แล้วทรงสวมทรงไว้ พระพุทธรูปปางทรงเครื่องกษัตริย์จึงปรากฏขึ้น ณ กาลนั้น

เหตุนี้เอง 'พระพุทธรูปทรงเครื่อง' หรือ 'พระพุทธรูปปางทรงเครื่องกษัตริย์' จึงมีพุทธลักษณะสวมมงกุฎ ทรงเครื่องราชาภรณ์ ซึ่งเป็นเครื่องทรงที่พญาชมพูบดีถวาย อันเป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะของพระธรรมเหนืออำนาจทางโลก ชัยชนะของเมตตาธรรมเหนือพลานุภาพ และชัยชนะของปัญญาเหนือความหลงผิด

พญาชมพูบดีได้ทรงสละราชสมบัติ ออกบวชในพระพุทธศาสนา ทรงบำเพ็ญเพียรจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ นับเป็นพุทธปาฏิหาริย์ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้พระปัญญาธิคุณและพระมหากรุณาธิคุณ มิได้ใช้กำลังอำนาจ ปราบพญาชมพูบดีผู้มีฤทธิ์มากให้กลับใจ สละมานะทิฏฐิ หันมานับถือพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง

ด้วยเหตุนี้ พระพุทธรูปทรงเครื่องจึงเป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะอันยิ่งใหญ่ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นที่เคารพบูชาและเป็นมิ่งขวัญอันศักดิ์สิทธิ์ของพุทธศาสนิกชนสืบมาตราบจนปัจจุบัน